WORLD TRADE PROJECT Over onze levensstijlen, de risico’s en de kansen
Krantenkoppen en tv-journaals slingeren het dagelijks de huiskamer binnen. Cultuurverschillen lijken onoverbrugbaar. Terrorisme, armoede veroorzaakt ellende en geweld. Sterk stijgende energiebehoeften, klimaatverandering, milieuproblemen, migratiepatronen, eerlijke handel zijn in een sterk globaliserende wereld steeds moeilijker los van elkaar te zien. Een kluwen die voor ons als gewone burgers steeds moeilijker te ontwarren is. Met als gevolg dat we ons afsluiten. Na een dag hard werken doen we de gordijnen dicht.
Toch is onze levensstijl, samengevat in productie en consumptiepatronen, meer verbonden met de headlines van het acht uur journaal dan we doorgaans denken. Sterker: de sleutel tot het oplossen van grote vraagstukken ligt gek genoeg juist in een mentaliteitsverandering van ons als gewone burgers.
Het water uit de kraan, de koffie, ons voedsel, onze kleding, de hardhouten kozijnen, de brandstof voor onze auto. We kunnen niet meer zonder. Ze zijn verbonden met de kwaliteit van ons bestaan. Die kwaliteit heeft soms wel een prijs. Ons leefmilieu kan er door worden ontwricht. We leggen met onze luxe levensstijl beslag op schaarse grondstoffen en produceren veel afval. Maar ook fatsoenlijk arbeidsomstandigheden van mensen elders die dat voor ons produceren, verwerken, transporteren en op de markt brengen, zijn meestal niet altijd gegarandeerd. In rap tempo ontwikkelen landen als China en India, samen een derde van de wereldbevolking, zich tot economische grootmachten. De problemen nemen daardoor verder toe.
We moeten eten en drinken, ons kleden, we wonen graag veilig en zijn steeds mobieler. Maar waar komt onze spijkerbroek eigenlijk vandaan? Onze koffiebonen, het hout in onze woning, de diesel in de auto? En zijn die producten tot in lengte van dagen voor mensen, - maar ook voor vele anderen - beschikbaar? Een kleine twintig procent van de wereldbevolking legt beslag op ruim 80 procent van de schaarse grondstoffen. Daarnaast zal de energiebehoefte de komende decennia verdubbelen. Klimaatverandering is al een feit.
Het project World Trade gaat op zoek naar de afkomst en de keten van producten die voor ons zo vanzelfsprekend zijn. Het laat zien dat sommige productiepatronen eindig zijn. Vaak zijn ze onderdeel van een protectionistisch handelssysteem. Een systeem dat onvoldoende kansen biedt voor degenen die geen toegang hebben tot deze markten. Ze leven voort in armoede en sociale uitsluiting. Grootscheepse migratiegolven zijn daarvan vaak het gevolg. De tegenstelling tussen kansrijk en kansarm is niet langer geografisch bepaald maar doet zich steeds meer overal voor.
De komende jaren ontstaat in West-Europa en Canada, Japan zelfs een bevolkingsdaling. Om de economische systemen en voorzieningen op peil te houden zal immigratie steeds meer als noodzakelijke stap moeten worden gezien. Onderlinge afhankelijkheid van verschillende bevolkingsroepen wordt steeds meer een feit.
Wereldwijd worden er steeds meer bindende afspraken gemaakt om energieopwekking, voedselproductie, productieprocessen te koppelen aan randvoorwaarden om onherstelbare milieuschade te voorkomen. Door op een slimme manier onze consumptiepatronen duurzamer te maken. Door oor en oog te hebben en houden voor armoede en uitsluiting. Door het creëren van eerlijke kansen voor hen die nu buitengesloten zijn van de markt. Door niet met de rug naar elkaar te gaan staan maar vorm te geven aan een nieuwe toekomst waar verschillende culturele waarden weer een economisch perspectief scheppen. Door innovatie, kennisoverdracht en echte politieke samenwerking valt er nog een hele wereld te winnen.
